Starszy marynarz
STCW II/5 poziom: pomocniczy podstawa: § 15 stan prawny: 2026-07-06 świadectwo bezterminowe (§ 95 ust. 1)
Warianty dojścia
Znajdź wiersz pasujący do Twojego wykształcenia. Każda droga ma własną podstawę prawną.
| Wykształcenie / droga | Staż | Egzamin | Podstawa |
|---|---|---|---|
| sama praktyka pływania bez szkoły morskiej, droga przez samą praktykę pływania | 18 mies. dodatkowa praktyka pływania na statku morskim w dziale pokładowym, liczona od dnia przyznania świadectwa marynarza wachtowego (§ 2 pkt 2) | tak | § 15 ust. 1 pkt 1 |
| uczelnia morska / studia absolwent studiów w MJE typu A lub B (dział pokładowy, kształcenie co najmniej na poziomie operacyjnym) | 12 mies. dodatkowa praktyka pływania na statku morskim w dziale pokładowym, liczona od dnia przyznania świadectwa marynarza wachtowego (§ 2 pkt 2) jedyna droga bez egzaminu | nie | § 15 ust. 1 pkt 2 |
| technikum morskie absolwent MJE typu C, np. technik nawigator (kierunek co najmniej na poziomie pomocniczym w dziale pokładowym lub na dyplom szypra żeglugi krajowej) | 12 mies. dodatkowa praktyka pływania na statku morskim w dziale pokładowym, liczona od dnia przyznania świadectwa marynarza wachtowego (§ 2 pkt 2) staż o pół roku krótszy niż w drodze bez szkoły | tak | § 15 ust. 1 pkt 3 |
| kurs (ośrodek szkoleniowy) ukończone szkolenie w MJE typu D (ośrodek szkoleniowy) na świadectwo starszego marynarza | 12 mies. dodatkowa praktyka pływania na statku morskim w dziale pokładowym, liczona od dnia przyznania świadectwa marynarza wachtowego (§ 2 pkt 2) | tak | § 15 ust. 1 pkt 4 |
Wymagane świadectwa i dokumenty
- świadectwo marynarza wachtowego (STCW II/4)
- świadectwo ratownika: przeszkolenie + ważne świadectwo indywidualnych technik ratunkowych + co najmniej 6 miesięcy praktyki pływania (§ 74 ust. 2)
Egzamin
Egzamin na świadectwo starszego marynarza przeprowadza Centralna Morska Komisja Egzaminacyjna (CMKE). Egzaminu nie zdaje absolwent studiów z drogi § 15 ust. 1 pkt 2. Zwolniona jest też osoba, która zdała już egzamin na poziomie operacyjnym w dziale pokładowym w żegludze międzynarodowej (§ 15 ust. 2).
Najkrótsza odpowiedź: masz świadectwo marynarza wachtowego i technikum morskie? Potrzebujesz 12 miesięcy dodatkowej praktyki w dziale pokładowym, świadectwa ratownika i egzaminu. Bez szkoły morskiej: 18 miesięcy plus egzamin. Po studiach morskich: 12 miesięcy i bez egzaminu.
Co daje ten dokument
Świadectwo starszego marynarza (AB, able seafarer deck, STCW II/5) to najwyższy szczebel nieoficerski działu pokładowego. Uprawnia do zajmowania stanowiska marynarza wachtowego i starszego marynarza na każdym statku, a w żegludze krajowej także kierownika statku bez własnego napędu poniżej 500 GT oraz kierownika małej jednostki do 15 m i 200 kW bez pasażerów (§ 16 pkt 3). W praktyce: wyższa stawka, mocniejsza pozycja u armatorów i warunek startu w stronę oficera wachtowego drogą praktyki.
Na co uważać
- “Dodatkowa praktyka” ma swoją definicję. Liczy się dopiero OD DNIA przyznania świadectwa marynarza wachtowego i tylko pływanie w charakterze członka załogi (§ 2 pkt 2). Rejsy sprzed daty świadectwa nie wchodzą.
- Świadectwo ratownika zaplanuj wcześnie. Wymaga co najmniej 6 miesięcy praktyki pływania (§ 74 ust. 2), więc na świeżo po szkole go nie zrobisz. Zwykle robi się je w trakcie zbierania stażu na starszego marynarza.
- Egzamin można mieć z głowy. Jeśli zdasz egzamin na poziomie operacyjnym (oficerski), egzamin na starszego marynarza już Cię nie dotyczy (§ 15 ust. 2).
- Praktykę dokumentuje wpis w książeczce żeglarskiej (§ 93 ust. 1); przy załogach zmianowych sprawdź przeliczniki z § 94 (3 miesiące pływania mogą liczyć się jako 2 miesiące praktyki, chyba że wpisy poświadczają wyłączny pobyt w morzu).
Następny szczebel
Oficer wachtowy STCW II/1